Yeni web sitesi heyecan vericidir: yeni tasarım, yeni içerik, daha hızlı sayfalar. Ama bir şey unutulursa Google’daki yılların emeği bir gecede boşa gidebilir. O şey, 301 yönlendirme. Bu rehberde 301 yönlendirmenin ne olduğunu, sitenizi yenilerken neden vazgeçilmez olduğunu ve adım adım nasıl kurulacağını anlatıyoruz.
301 yönlendirme nedir?
Bir mağazanın taşındığını düşünün. Eski adrese gelen müşteri kapıda “Yeni adresimiz şurası” yazan bir tabela görürse yolunu bulur. Tabela yoksa mağazayı kapandı sanıp gider.
301 yönlendirme, internetteki o tabeladır. Sunucu, eski bir adres istendiğinde “bu sayfa kalıcı olarak şuraya taşındı” der ve ziyaretçiyi, aynı anda Google’ı yeni adrese gönderir. Google’ın resmi dokümanları da taşıma sırasında sunucu tarafında kalıcı yönlendirme (301 ya da 308) kullanmayı öneriyor.
Site yenilerken adresler neden değişir?
Tasarımı değiştirmek çoğu zaman adresleri de değiştirir. Yeni sistem farklı bir yapı kullanabilir, “hakkimizda.html” yerine “/hakkimizda/” gelebilir, ürün kategorileri yeniden adlandırılabilir.
Her eski adres, Google’da toplanmış bir geçmişi taşır: başka sitelerden gelen linkler, arama sonuçlarındaki yer, yıllarca biriken güven. Adres değişir ve yönlendirme kurulmazsa o geçmiş eski adreste kalır, yeni adres sıfırdan başlar.
Google’ın belgelerine göre kalıcı yönlendirmeler, doğru kurulduğunda güç kaybına yol açmaz. Yani sorun yönlendirmenin kendisi değil, onun eksik ya da yanlış kurulmasıdır.
301 yönlendirme adım adım nasıl kurulur?
Aşağıdaki sıra, Google’ın site taşıma rehberinin sade bir özeti. Teknik adımları web ajansınız ya da yazılımcınız yapar, ama kontrol listesini bilmek sizi korur.
1. Eski adreslerin listesini çıkarın
Önce hangi sayfalarınız olduğunu bilmelisiniz. Eski sitenin sitemap dosyası, Google Search Console’daki sayfa raporu, analitik verileri ve yönetim panelindeki sayfa listesi iyi kaynaklardır. Görselleri ve PDF dosyalarını da unutmayın. Google Search Console rehberimizde bu verilere nasıl ulaşacağınızı bulabilirsiniz.
2. Her eski adres için yeni karşılığı belirleyin
Bir tablo hazırlayın: solda eski adres, sağda yeni adres. Her eski sayfayı konusu en yakın yeni sayfaya eşleyin. “Hizmetler” sayfasını “Hizmetler” sayfasına, bir ürün sayfasını aynı ürünün yeni sayfasına yönlendirin.
Yeni sitede karşılığı olmayan bir sayfa varsa, onu zorla başka yere yönlendirmeyin. Sayfa gerçekten kaldırıldıysa düzgün bir “bulunamadı” yanıtı vermek daha dürüst bir çözümdür.
3. 301 yönlendirmeyi sunucuda kurun
Yönlendirme sunucu seviyesinde, kalıcı olarak (301) yapılmalı. Sayfaya JavaScript ya da bekleme süresi koyarak yapılan yönlendirmeler son çare sayılır. Yönlendirmeyi doğrudan son adrese yapın, zincir oluşturmayın. Eski adresten ara bir adrese, oradan da yeniye gidiyorsanız hem yavaşlarsınız hem de Google’ın işi zorlaşır.
4. Test sitesini Google’dan gizleyin, açılışta kilidi kaldırın
Yeni site hazırlanırken genelde test adresinde durur. Orada kendiliğinden dizine girmesin diye “noindex” etiketi konur. Sorun, bu etiketin açılışta unutulmasıdır. Site yayına çıktığında noindex ve robots.txt engelleri kaldırılmalı. Aksi hâlde yeni siteniz Google’a kapalı kalır.
5. Açılıştan sonra Search Console’u güncelleyin
Yeni sitemap dosyasını Search Console’a gönderin. Alan adı değişiyorsa Google’ın “Adres değişikliği” aracını kullanın. Yalnızca sayfa yolları değişiyorsa bu araca gerek yok. Sitedeki iç linkleri, sosyal medya profillerini ve reklam sayfalarını da yeni adreslere güncelleyin.
En sık yapılan 301 yönlendirme hataları
Yönlendirme hatalarının çoğu aynı yerlerden çıkar:
- Her şeyi ana sayfaya göndermek. Yüzlerce eski sayfayı ana sayfaya yönlendirmek kolaydır ama Google bunu hata sayfası gibi değerlendirebilir.
- Yönlendirme zincirleri. Üç dört adımlı yönlendirmeler hızı ve izlenebilirliği bozar.
- Her şeyi aynı anda değiştirmek. Alan adı, sistem ve tasarımı tek hamlede değiştirmek, sorun çıktığında nedenini bulmayı zorlaştırır.
- Sitemap’i güncellememek. Eski adreslerin listede kalması Google’ı yanlış yönlendirir.
- Yönlendirmeleri erken silmek. Google en az bir yıl açık tutmayı öneriyor.
Bu listede bir madde bile atlanırsa trafik düşüşü yaşanabilir. Siteyi yenilemeden önce SEO hizmetimiz kapsamında bu kontrolleri birlikte yapabiliriz.
Yönlendirmeleri nasıl test edersiniz?
Yayına aldıktan sonra rastgele on eski adresi tarayıcıya yazın. Her biri doğru yeni sayfaya gitmeli ve adres çubuğunda yeni adres görünmeli. Search Console’daki URL denetleme aracı da Google’ın o adresi nasıl gördüğünü gösterir.
Birkaç hafta boyunca şunlara bakın:
- Dizine eklenen sayfalar. Eski adresler azalırken yenileri artmalı.
- Hatalar. Beklenmedik 404 uyarıları, eksik bir yönlendirmenin işaretidir.
- Gösterim ve tıklama. Yeni adresler arama sonuçlarında görünmeye başlamalı.
- Ziyaretçi sayısı. Toplam trafik büyük bir sapma göstermemeli.
Kısa süreli dalgalanma normaldir. Google, orta ölçekli sitelerde toparlanmanın haftalar sürebileceğini belirtiyor. Panik yapıp yönlendirmeleri değiştirmek yerine verileri izleyin.
301 yönlendirme ile 404 sayfası arasındaki fark
Her eski adrese yönlendirme yapmak zorunda değilsiniz. Peki ne zaman 301 yönlendirme, ne zaman “sayfa bulunamadı” yanıtı doğrudur?
Sayfanın yeni sitede bir karşılığı varsa 301 yönlendirme kullanın. Karşılığı yoksa, örneğin satışı bitmiş bir ürün ya da süresi dolmuş bir kampanya için, düzgün bir 404 ya da 410 yanıtı verin. Okur “bulunamadı” sayfasında en azından aradığının olmadığını anlar. Alakasız bir sayfaya atılan okur ise kandırılmış hisseder ve çıkar.
Bu sayfaya kullanışlı bir 404 tasarımı koymak iyi bir fikirdir: ana sayfa linki, arama kutusu ve iletişim yolu yeterli.
Alan adı değişiyorsa ne yapmalı?
Bazı işletmeler siteyi yenilerken alan adını da değiştirir. Bu, risk seviyesini yükseltir, çünkü Google’ın bildiği her adres değişmiş olur.
Böyle bir durumda eski alan adının her sayfasını yeni alan adındaki karşılığına 301 ile yönlendirin. Eski ve yeni alan adını Search Console’da doğrulayın. Eski alan adı için “Adres değişikliği” aracını kullanın. Ayrıca eski alan adını yenilemeyi bırakmayın: süresi dolan alan adı, yönlendirmeleri de götürür.
Mümkünse alan adı, sistem ve tasarım değişikliklerini aynı güne sıkıştırmayın. Önce biri, sonra diğeri yapıldığında bir sorun çıkarsa kaynağını bulmak çok kolaylaşır.
Küçük bir işletme için örnek senaryo
Diyelim ki on beş sayfalık bir sitenizin var. Yeni sitede adresler değişiyor. İşin akışı şöyle olur:
- Eski sitenin on beş adresi bir tabloya yazılır.
- Her adresin yanına yeni karşılığı eklenir. İki eski sayfa tek yeni sayfada birleşmişse ikisi de aynı yeni adrese gider.
- Tablo, sunucuya 301 yönlendirme kuralları olarak girilir.
- Açılış gününde on beş adres tek tek denenir.
- İlk iki hafta Search Console’daki raporlar izlenir.
Bu iş küçük sitelerde bir iki saatlik bir hazırlık gerektirir, ama doğru yapıldığında yıllarca süren bir görünürlüğü korur. Yaptırmadığınızda ise “sitemiz neden Google’da yok” sorusuyla geri döner. Konuyu daha geniş görmek için Google’da firmanız neden çıkmıyor rehberimize da bakabilirsiniz.
Sıralamayı etkileyen yönlendirme dışı başlıklar
301 yönlendirme çok önemli, ama tek başına yeterli değildir. Yenileme sırasında şunlara da dikkat edin:
- İçeriği koruyun. İyi sıralanan sayfaların metnini yenilemeden önce silmeyin, değiştirecekseniz zayıflatmayın.
- Başlıkları ve açıklamaları taşıyın. Sayfa başlığı ve meta açıklama kaybolursa, Google sayfayı yeniden değerlendirir.
- İç linkleri güncelleyin. Site içi linkler hâlâ eski adreslere gidiyorsa her tıklama bir yönlendirmeden geçer.
- Hızı ve mobil görünümü ölçün. Yeni site eskisinden yavaşsa kazanılan her şey geri verilir.
Yenileme öncesi kısa kontrol listesi
Siteyi yayına almadan önce şu soruları yanıtlayın:
- Eski sitenin tüm sayfa adreslerini listeledik mi?
- Her eski adresin yeni bir karşılığı ya da bilinçli bir “kaldırıldı” kararı var mı?
- Test sitesindeki noindex ve engeller açılışta kaldırılacak mı?
- Yeni sitemap hazır mı, Search Console doğrulaması yeni sitede çalışıyor mu?
- Açılış günü ve sonrası için bir izleme planı var mı?
Bu soruların hepsine “evet” diyebiliyorsanız sağlam bir temeliniz var. Kurumsal web sitesi hizmetimizde yenileme sürecini bu kontrol listesiyle birlikte yönetiyoruz, çünkü 8 yılı aşkın deneyimle ve 50’den fazla projeyle edindiğimiz alışkanlık, yönlendirmeyi tasarımdan önce planlamak.
Sonuç
301 yönlendirme, yeni sitenizin eski sitenin emeğini devralmasını sağlar. Adres listesi, doğru eşleştirme, sunucuda kalıcı yönlendirme, açılışta engelleri kaldırma ve izleme: bu beş adımı atlamazsanız yenileme bir risk olmaktan çıkar. Resmi ayrıntılar için Google’ın adres değişikliği içeren site taşıma rehberine göz atabilirsiniz.
