Google, yapay zeka eğitim kontrolü için tercihlerinizi tek seferde bildirebileceğiniz ortak bir robots.txt kuralını desteklemeyi planlıyor. Duyuru 30 Ekim’de Google Search Central blogunda yayımlandı ve web sitesi olan her işletmeyi ilgilendiriyor: içeriğinizin yapay zeka modellerini eğitmek için kullanılıp kullanılmayacağına siz karar veriyorsunuz.
Ortada henüz uygulanacak bir kod satırı yok, ama şimdiden bilmeniz gerekenler var. Önce haberin ne söylediğine, sonra siteniz için ne anlama geldiğine bakalım.
Google yapay zeka eğitim kontrolü hakkında ne duyurdu?
Robots.txt, sitenizin kök dizinindeki küçük bir metin dosyasıdır. Arama motoru ve diğer botlara hangi bölümleri tarayıp tarayamayacaklarını söyler. Bunu bir binanın girişindeki “personel dışında girilmez” levhası gibi düşünebilirsiniz: levha kapıyı kilitlemez, ama kurallara uyan herkes ona göre davranır.
Bugüne kadar yapay zeka eğitim kontrolü için her şirketin kendi botuna ayrı kural yazmanız gerekiyordu. Google’ın kendi seçeneği Google-Extended adıyla 2023’ten beri sunuluyor.
Yeni plana göre robots.txt içinde ortak bir “politika belirteci” kullanılabilecek. Bu belirteçle, destekleyen yapay zeka sağlayıcılarının hepsine tek adımda genel tercihinizi bildirirsiniz. Mekanizma, IETF bünyesindeki AIPREF çalışma grubunun ürettiği fikirlere dayanıyor.
Google desteği, diğer yapay zeka sağlayıcılarıyla birlikte 2027’de sunmayı hedeflediğini söylüyor. Duyuruda belirtecin adı ya da tam yazımı yer almıyor.
Mevcut kontroller ne olacak?
Şirkete özel ayarlar, ortak sinyalle birlikte çalışmaya devam edecek. Yani Google-Extended için yazdığınız kural geçerliliğini korur.
İlginç olan, iki ayarın birlikte nasıl yorumlanacağı. Ortak belirteçle yapay zeka eğitimini reddeder ve Google-Extended’a ayrıca değinmezseniz, Google bunu Google-Extended’ı engellemişsiniz gibi değerlendirmeyi planlıyor.
Duyuruda bir de şu bilgi var: Google-Extended’a özellikle izin veren siteler, Gemini uygulamalarındaki yanıtlarda yer alabiliyor ve oradan tıklama alabiliyor. Kısacası bu bir kapat-aç düğmesinden fazlası, bir görünürlük kararı.
Bu ayrımı atlamayın. “Eğitime izin vermiyorum” demek ile “yapay zeka yanıtlarında hiç görünmek istemiyorum” demek aynı şey olmayabilir. Hangi ayarın hangi sonucu doğuracağını, kural yayına girdiğinde Google’ın dokümanlarından tekrar kontrol etmeniz gerekecek.
Yapay zeka eğitim kontrolü işletmeniz için ne anlama geliyor?
Her işletme için doğru cevap aynı değil. İki ucu birlikte düşünmek gerekiyor.
Yapay zeka eğitim kontrolünü açık bırakırsanız
İçeriğiniz yapay zeka yanıtlarında kaynak olarak görünme şansı yakalar. Müşterilerin sohbet araçlarına sorduğu sorularda markanızın anılması bu yüzden değerli olabilir. Bu konuyu ayrıntılı işlediğimiz AI Overviews yazımızda yapay zeka özetlerinin trafiğe etkisini bulabilirsiniz.
Yapay zeka eğitim kontrolünü kapatırsanız
Özgün içeriğinizin, fotoğraflarınızın ve metinlerinizin model eğitiminde kullanılmasını sınırlamış olursunuz. Özel bilgi ya da yoğun emekle üretilmiş rehber içerikleri olan siteler için mantıklı olabilir. Karşılığında yapay zeka yanıtlarında görünürlüğünüzü kaybetme ihtimalini hesaba katın.
Yapay zeka eğitim kontrolü bir teknik ayar değil, bir iş kararıdır. Hangi içeriğin sizin için bir vitrin, hangisinin bir değer olduğunu siz biliyorsunuz.
Küçük işletmeler bu haberi neden önemsemeli?
Büyük markalar yapay zeka politikalarını hukuk ekipleriyle yazıyor. Küçük bir işletme ise çoğu zaman sitesindeki robots.txt dosyasına hiç bakmamış oluyor. Oysa dosya, siteyi kuran kişinin ya da kullanılan eklentinin varsayılanlarıyla dolu olabilir.
Bu yüzden haberin asıl değeri, bir tercih yapmanız gerektiğini hatırlatması. Karar vermeden bırakırsanız, varsayılan ayarlar sizin yerinize karar vermiş olur.
Bir de zamanlama var. Ortak kural 2027’de devreye girdiğinde, tercihinizi önceden düşünmüş bir işletme dosyasını dakikalar içinde güncelleyebilir. Düşünmemiş olan ise acele ve belirsizlikle karar vermek zorunda kalır.
Sitenizde blog, rehber ya da ürün açıklamaları gibi emek verdiğiniz içerikler varsa, bu içeriklerin yapay zeka yanıtlarında nasıl yer alacağı yakında rekabetin bir parçası olacak. Google yapay zeka içeriği rehberimiz, bu dünyada kendi içeriğinizi nasıl güvenli üreteceğinizi anlatıyor.
Bugün yapabileceğiniz üç hazırlık
Yapay zeka eğitim kontrolü için yeni kural 2027’ye kadar beklemede, ama sitenizi şimdiden düzene sokmak için üç adım atabilirsiniz.
- Mevcut robots.txt dosyanızı açın. Tarayıcıya
siteniz.com/robots.txtyazarak görebilirsiniz. İçinde yıllar önce eklenmiş, artık ne işe yaradığını bilmediğiniz satırlar varsa not alın. - Tercihinizi netleştirin. İçeriğinizin yapay zeka yanıtlarında görünmesi sizin için fırsat mı, risk mi? Ekip içinde bir kez konuşup yazıya dökün.
- Değişiklikleri kontrollü yapın. Robots.txt’de yanlış bir satır, sitenizin tamamını arama motorlarına kapatabilir. Düzenleme yapmadan önce dosyanın yedeğini alın.
Dosyayı değiştirmeden önce mevcut hâlini bir metin dosyasına kopyalamanız bile yeterli. Sorun çıkarsa eski hâle dakikalar içinde dönersiniz.
Üçüncü adım göründüğünden önemli. Bu tür dosyalardaki küçük bir hata, haftalarca fark edilmeden trafiğinizi etkileyebiliyor.
Yapay zeka eğitim kontrolü ve SEO ilişkisi
Duyuru, yapay zeka eğitim tercihlerini anlatıyor; arama sıralamasından söz etmiyor. Yine de robots.txt dosyası, sitenizin teknik SEO sağlığının merkezlerinden biri. Dosyanın düzenli, güncel ve amacına uygun olması gerekiyor.
Sitenizin robots.txt dosyası, sitemap tanımı ve genel tarama sağlığı için SEO hizmetimizi inceleyebilirsiniz. Düzenli kontrol ve güncelleme istiyorsanız bakım ve destek hizmetimiz bu tür ayarları takip etmenizi kolaylaştırır.
Siz de tercihlerinizi belirleyin, gerisini birlikte kuralım: ilk görüşmede sitenizin mevcut durumuna birlikte bakabiliriz.
Kaynak olarak haberin tamamını Google Search Central Blog üzerinden okuyabilirsiniz.
